CHÀNG TRAI 9X TIÊN PHONG LẬP NGHIỆP, LÀM GIÀU TỪ MÔ HÌNH TRỒNG SƯƠNG SÂM HỮU CƠ

Nguyễn Đăng Quân (sinh năm 1994), ngụ tại ấp 3 xã Tân Hưng, tỉnh Đồng Nai là một minh chứng rõ nét cho tinh thần dám nghĩ dám làm của thanh niên thế hệ mới. Nhờ mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, anh đã biến diện tích đất canh tác nhỏ hẹp của gia đình thành một mô hình nông nghiệp mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội, đồng thời lan tỏa hướng đi mới cho nhiều nông dân khác.

Từ trăn trở trên mảnh đất 2 sào đến ý tưởng táo bạo.

Trước đây, trên diện tích vỏn vẹn 2 sào đất đỏ bazan của gia đình, anh Quân chỉ trồng được một ít cao su và điều. Nhận thấy diện tích canh tác còn quá nhỏ mà các loại cây truyền thống này không mang lại thu nhập ổn định, anh và cha của mình đã ngồi lại trăn trở, tìm kiếm một hướng đi mới. Ý tưởng trồng cây sương sâm lóe lên trong đầu anh thanh niên 9x dù lúc bấy giờ, anh hoàn toàn chưa biết đầu ra sản phẩm sẽ đi về đâu.

Quá trình khởi nghiệp bắt đầu từ những bước đi tỉ mỉ và cẩn trọng nhất. Bản chất sương sâm là loại cây dược liệu, thân thảo dạng dây leo. Để việc thu hoạch sau này diễn ra thuận lợi, dễ hái mà không cần phải bắc thang, hai cha con anh Quân đã cẩn thận thiết kế các mô hình giả lập bằng cành tre nhỏ cắm dưới đất, từ đó đo đạc chính xác khoảng cách, độ cao, độ rộng và cách cột dây cho giàn leo trước khi áp dụng vào thực tế.

Chi phí đầu tư “"khủng” và quy trình canh tác khắt khe

Khó khăn lớn nhất của mô hình này nằm ở chi phí ban đầu. Việc đầu tư trồng sương sâm theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật cần nguồn vốn lớn, dao động từ 150 triệu đến 170 triệu đồng cho mỗi 1.000 m², bao gồm tiền cây giống, hệ thống giàn, hệ thống tưới và nhân công, chưa tính chi phí khoan giếng.

Bên cạnh áp lực nguồn vốn, người trồng phải đặt cái "tâm" lên hàng đầu. Vì lá sương sâm được vò lấy nước, làm thạch giải khát hoặc xay thành bột để tiêu thụ trực tiếp vào cơ thể mà không qua đun nấu, anh Quân bắt buộc phải tuân thủ quy trình canh tác theo hướng hữu cơ hoặc bán hữu cơ. Ngay cả khi sử dụng phân bón hữu cơ, vườn sương sâm vẫn phải được cách ly tuyệt đối ít nhất 20 ngày trước thời điểm thu hoạch nhằm đảm bảo an toàn tối đa cho sức khỏe người tiêu dùng.

Đổi lại những quy định khắt khe đó là hiệu quả kinh tế cực kỳ ấn tượng. Nếu chăm sóc đúng kỹ thuật, 1.000 m² có thể thu hoạch 4 vụ một năm, cho sản lượng lên tới 4 tấn lá. Doanh thu đạt mức 200 - 240 triệu đồng/1.000 m², mang lại lợi nhuận tương đương hoặc cao hơn cả 1 hecta mủ cao su. Chỉ sau 1 năm, người trồng đã có thể thu hồi vốn đầu tư và bắt đầu sinh lời, với vòng đời thu hoạch kéo dài liên tục trong vòng 5 năm (dao động từ 20 đến 24 lần thu).

Ông Nguyễn Vũ Tiến, Chủ tịch UBND xã Tân Hưng đánh giá: “Cái hay của mô hình này không chỉ nằm ở mức doanh thu vượt trội so với cây trồng truyền thống, mà quan trọng hơn là em Nguyễn Đăng Quân đã thay đổi được tư duy sản xuất: hướng tới nông nghiệp sạch và biết ứng dụng công nghệ, liên kết chuỗi. Trong thời gian tới, Đảng ủy, UBND xã sẽ chỉ đạo các ngành đoàn thể tiếp tục sát cánh cùng mô hình này. Đồng thời đẩy mạnh quảng bá sản phẩm trên trang thông tin điện tử của xã để khẳng định thương hiệu và tạo sức lan tỏa cho các thanh niên khác cùng vươn lên làm giàu chính đáng.”

Khát vọng vươn xa và liên kết cùng phát triển

Trải qua những thất bại ban đầu khi ươm giống hạt sương sâm – có những lúc gieo 10.000 hạt nhưng không sống nổi cây nào do thân bị úng – Nguyễn Đăng Quân giờ đây đã làm chủ được kỹ thuật, tự ương được cây giống và bao tiêu sự sống của cây cho đối tác.

Sản phẩm của anh được thị trường đón nhận nồng nhiệt. Các thương lái tìm đến tận vườn thu mua khiến lượng lá sản xuất ra luôn trong tình trạng cung không đủ cầu. Thị trường chính của anh trải dài từ miền Tây, Sài Gòn cho đến miền Trung và Tây Nguyên. Do sản lượng nội địa bán vẫn chưa đủ, anh đã quyết định từ chối những lời đề nghị hợp tác xuất khẩu sang các thị trường như Campuchia và Malaysia để tập trung phục vụ trong nước.

Bạn Nguyễn Đăng Quân ấp 3 xã Tân Hưng tỉnh Đồng Nai chia sẻ “Em nghĩ muốn đi đường dài và vươn ra thị trường lớn thì phải đi cùng nhau, một mình em làm sẽ không đủ sản lượng cung cấp. Việc liên kết giúp bà con có thu nhập ổn định mà em cũng giữ được chữ tín với đối tác. Còn về tiêu chuẩn hữu cơ, sương sâm là sản phẩm người tiêu dùng uống trực tiếp, không qua đun nấu. Thế nên em có yêu cầu rất cao đối về tiêu chuẩn và quy trình chăm sóc với các hộ liên kết. Đó không chỉ là cách bảo vệ thương hiệu mình gầy dựng, mà cốt lõi là bảo vệ sức khỏe cho cộng đồng. Có như vậy mô hình mới bền vững được.”

Hiện tại, không chỉ cải tạo thêm 1.000 m² đất nhà để mở rộng sản xuất, Nguyễn Đăng Quân còn đang chuyển giao cây giống, hỗ trợ kỹ thuật và bao tiêu đầu ra cho rất nhiều nông hộ tại Cần Thơ, Sóc Trăng, Chơn Thành. Điều kiện kiên quyết của anh là các hộ liên kết phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật hướng hữu cơ; chỉ những lá sương sâm đạt chuẩn chất lượng mới được thu mua. Bằng tư duy nhạy bén và tinh thần liên kết bền vững, chàng thanh niên 9x không chỉ xây dựng thành công sự nghiệp cho bản thân mà còn đang mở ra cơ hội làm giàu chính đáng cho nhiều bà con nông dân khác.