Ý nghĩa của Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam – ngày 21 tháng 4.

Ngày 24/2/2014, Chính phủ đã ký Quyết định số 284/QĐ-TTg lấy ngày 21/4 hàng năm là Ngày Sách Việt Nam. Việc chọn ngày 21/4 là ngày Sách Việt Nam có ý nghĩa rất quan trọng, là thời điểm ra mắt cuốn sách đầu tiên của Việt Nam là cuốn “Đường Kách mệnh”(21/4/1927) của Chủ tịch Hồ Chí Minh - tác phẩm đầu tiên bằng tiếng Việt được in bởi những người thợ in Việt Nam. Việc chọn ngày Sách Việt Nam gắn với một tác phẩm nổi tiếng của Người sẽ có ý nghĩa văn hóa sâu sắc. Năm 2021, Ngày sách Việt Nam được đổi tên là Ngày sách và Văn hóa đọc Việt Nam tại Quyết định số 1862/QĐ-TTg ngày 04 tháng 11 năm 2021 của Thủ tướng Chính phủ về tổ chức Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam. Ngày sách và Văn hóa đọc Việt Nam nhằm khuyến khích và phát triển phong trào đọc sách trong cộng đồng, nâng cao nhận thức của nhân dân về ý nghĩa to lớn và tầm quan trọng của việc đọc sách đối với việc phát triển kiến thức, kỹ năng và phát triển tư duy, giáo dục và phát triển bản thân.

Trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ và thói quen đọc sách truyền thống đang dần bị thay thế bởi các hình thức tiếp cận thông tin hiện đại, việc tôn vinh giá trị của sách và văn hóa đọc ngày càng trở nên cấp thiết. Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam (21/4) là một dịp quan trọng không chỉ để khơi dậy tình yêu sách trong cộng đồng mà còn giúp nâng cao nhận thức xã hội về vai trò của sách đối với sự phát triển trí tuệ, đạo đức và văn hóa con người.

Mục tiêu chính của Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam (21/4), đó là: khuyến khích và phát triển phong trào đọc sách trong cộng đồng; tôn vinh những người tham gia sưu tầm, sáng tác, xuất bản, phát hành, lưu giữ sách; nâng cao trách nhiệm của các cấp, các ngành và toàn xã hội trong việc xây dựng và phát triển văn hóa đọc.

Sách không chỉ là kho tàng tri thức nhân loại, mà còn là người bạn đồng hành trong hành trình hình thành và phát triển nhân cách. Mỗi cuốn sách đều chứa đựng một phần lịch sử, văn hóa, đạo đức, tư tưởng của con người ở từng giai đoạn phát triển. Thông qua việc đọc sách, giúp cho con người rèn luyện tư duy được phản biện, khả năng phân tích và kỹ năng giải quyết vấn đề một cách logic và nhân văn hơn.

Đối với người trẻ nói chung, sách là công cụ để nâng cao tầm nhìn, tư tưởng và trách nhiệm công dân. Những cuốn sách về lịch sử cách mạng, tư tưởng Hồ Chí Minh, nghệ thuật quân sự, đạo đức nghề nghiệp không chỉ giúp người học tiếp cận tri thức lý luận mà còn thấm nhuần tinh thần yêu nước, lý tưởng sống cao đẹp.

Trong thời đại công nghiệp 4.0, giới trẻ có nhiều phương tiện để tiếp cận thông tin, tuy nhiên điều này cũng khiến thói quen đọc sách giấy bị mai một. Theo nhiều khảo sát gần đây, thời gian trung bình dành cho đọc sách truyền thống của người Việt là rất thấp so với nhiều quốc gia khác trong khu vực. Thay vào đó, giới trẻ dành nhiều thời gian cho mạng xã hội, các nền tảng giải trí trực tuyến. Tình trạng “ngại đọc - lười tư duy - thích xem tóm tắt” đang dần trở nên phổ biến. Điều này dẫn đến hệ quả là tư duy nông cạn, thiếu chiều sâu, khả năng phân tích kém và dễ bị dẫn dắt bởi các luồng thông tin thiếu kiểm chứng.

Các chủ đề chính trong năm 2026 bao gồm:

Hội Sách Hà Nội lần thứ XI - 2026: Chủ đề “Sách mở tri thức - Công nghệ dẫn tương lai”, tập trung vào sự kết hợp giữa truyền thống và công nghệ số.

Bộ Công an (2026): Chủ đề “CAND theo lời Bác dạy – Đổi mới tư duy - Nâng cao tri thức - Chính quy hiện đại - Vì Đảng, Vì dân”.

Chủ đề trong khối giáo dục: Nhiều trường tổ chức với chủ đề "Mở trang sách – Mở tương lai" hoặc "Học để phát triển bản thân - Làm chủ tri thức và công nghệ" cho năm học 2025-2026.

Các hoạt động chính diễn ra tập trung vào tháng 4/2026, cao điểm là ngày 21/4, nhằm lan tỏa văn hóa đọc, tôn vinh người sáng tác và nâng cao nhận thức về sách trong kỷ nguyên số.

Chủ đề ngày Sách Việt Nam những năm trước

Năm 2015: Chủ đề “Sách - Sự giao thoa văn hóa”

Năm 2016: Chủ đề “Sách-Hội nhập, đổi mới, phát triển”

Năm 2017: Chủ đề "Sách - Tri thức và phát triển xã hội"

Năm 2018: Chủ đề “Học, học nữa, học mãi”

Năm 2019: Chủ đề “Sách - Kết nối tri thức và phát triển”

Năm 2020: Chủ đề "Đọc sách, nâng cao trí tuệ, vượt qua nỗi lo dịch bệnh"

Năm 2021: Chủ đề "Sách - Sứ mệnh phát triển Văn hóa đọc"

Năm 2022: Chủ đề “Chấn hưng văn hóa và phát triển văn hóa đọc”

Năm 2023: Chủ đề “Sách: Nhận thức - Đổi mới - Sáng tạo” - “Sách cho tôi, cho bạn”

Năm 2024: Chủ đề "Thế giới tôi đọc"

Năm 2025: Chủ đề “Văn hóa đọc - Kết nối cộng đồng”, “Cùng sách bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”, “Đọc sách - làm giàu tri thức, nuôi dưỡng khát vọng, thúc đẩy đổi mới, sáng tạo”.